محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
190
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
گل سرخ ، [ ده درهم ] ؛ مصطكى ، سنبل الطيب ، رازيانه ، تخم كرفس ، تخم كاسنى ، عصارهء غافث و عصارهء افسنتين ، [ از هر يك چهار درهم ] ؛ طباشير ، [ پنج درهم ] شربتش تا دو درهم با گل قند و طبيخ رازيانه . [ 265 ] قرصٌ للأستسقاء الحار : منقول از مختار و مجرب است . صفت آن : عصارهء زرشك - يا زرشك - ده مثقال ؛ گل سرخ ، پنج درهم ؛ تخم خيار ، تخم كشوث ، تخم كرفس ، مصطكى ، لك مغسول ، ريوند و تخم خرفه ، از هر يك ، يك درهم ؛ سنبل الطيب ، نيم درهم ؛ به قدر يك مثقال قرص ساخته ، با چهل درهم آب كاسنى و بيست درهم آب عنب الثعلب و ده درهم سكنجبين و پنج درهم مغز خيارشنبر استعمال نمايند . [ 266 ] قرص مسهل : از تأليف حقير و جهت امراض حارّه و تبهاى گرم و مركبه و رفع قولنج ثفلى ، به غايت نافع و سريع العمل و بىغايله و بهترين اقسام قرصهاى مسهله است . صفت آن : بنفشه ، [ پنج درهم ] ؛ مغز تخم كدو ، تخم خيار ، نيلوفر ، مغز تخم هندوانه ، [ هر يك سه درهم ] ؛ تخم خرفه ، گل سرخ ، طباشير ، كتيرا و نشاسته ، [ دو درهم ] ؛ گشنيز خشك پنج مثقال ، مصطكى و انيسون ، از هر يك ، يك مثقال ؛ حبّ الملوك ؛ نه عدد پاك كردهء مشوى به طريق حكماى هند كه در دستورات مذكور است . با لعاب بزرقطونا قرص ساخته ، از نيم مثقال تا يك مثقال با شيرها و آبهاى مناسب استعمال نمايند و اگر حبّ الملوك را با كتيرا ، انيسون و مصطكى سائيده دو سه روز در آب ليمو بخيسانند بهتر از تشويهء اوست . [ 267 ] قرص مرواريد : از تأليف حقير جهت تب دايمى و بواسير ودق و اسهال ، نافع است و به غايت مجرب است . صفت آن : طباشير و گل سرخ ، [ شش درهم ] ؛ گل ارمنى ، [ چهار درهم ] ؛ مغز تخم كدو و مغز تخم خيار ، [ هر يك سه درهم ] ؛ صندل سفيد ، [ يك درهم ] ؛ تخم خرفه ، [ سه درهم ] ؛ مرواريد ، [ دو درهم ] ؛ كهربا ، [ سه درهم ] ؛ عصارهء لحية التيس و تخم بارتنگ [ هر يك دو درهم ] ؛ با رب مورد سرشته و قرص بسازند و يك مثقال و نيم با شربت خشخاش و در بعضى با شير الاغ بايد داد و در بعضى موارد ، سرطان محرق اضافه بايد نمود و به جهت تب دق ، كافور ، [ يك درهم ] ؛ و زعفران ، [ نيم درهم ] اضافه كنند . [ 268 ] قرص بنفشه : معمول اطبا جهت امراض حارّه كه با يبوست طبع باشد .